جوشکاری ساختمان های فلزی، فرآیندی حیاتی و حساس است که مستقیماً بر استحکام و ایمنی سازه تأثیر میگذارد. این فرآیند با استفاده از حرارت و فشار، فلزات را به هم متصل کرده و اسکلت فلزی ساختمان را شکل میدهد. با توجه به اهمیت بالای این عملیات، رعایت نکات فنی و ایمنی در جوشکاری ساختمانهای فلزی امری ضروری است.
آشنا شوید با: جوشکاری فوری در شهر زیبا
آشنایی با نکات مهم جوشکاری ساختمان های فلزی
جوشکاری ساختمان های فلزی یک فرآیند حیاتی در ساخت و سازهای مدرن است. در بخش زیر به برخی نکات مهم در جوشکاری این نوع ساختمان ها اشاره شده است:
1. انتخاب الکترود مناسب
انتخاب نوع و قطر الکترود، یکی از اولین و مهمترین تصمیماتی است که جوشکار باید اتخاذ کند. نوع الکترود باید با جنس فلز پایه، نوع اتصالات، موقعیت جوشکاری و شرایط محیطی سازگاری داشته باشد. قطر الکترود نیز بر اساس ضخامت ورقها و عمق نفوذ مورد نیاز تعیین میشود.
استفاده از الکترود نامناسب میتواند منجر به ایجاد عیوب جوش مانند تخلخل، ترک خوردگی و نفوذ ناقص شود.
2.تنظیم صحیح دستگاه جوشکاری
تنظیم آمپر و ولتاژ دستگاه جوشکاری، تأثیر مستقیمی بر کیفیت جوش دارد. آمپر پایین باعث ایجاد جوش سرد و نفوذ ناقص و آمپر بالا منجر به سوختن فلز و ایجاد سرباره زیاد میشود. ولتاژ نیز باید به گونهای تنظیم شود که قوس پایدار و یکنواخت ایجاد شود.
3.آمادهسازی سطوح قبل از جوشکاری
قبل از شروع جوشکاری، باید سطوحی که قرار است به هم جوش داده شوند، به طور کامل تمیز و عاری از هرگونه آلودگی مانند زنگزدگی، روغن، گریس و رنگ شوند. وجود هرگونه آلودگی بر کیفیت جوش تأثیر منفی گذاشته و باعث کاهش استحکام اتصال میشود. برای تمیز کردن سطوح، میتوان از برس سیمی، سنباده و حلالهای مناسب استفاده کرد.
4.رعایت توالی جوشکاری
رعایت توالی جوشکاری، به خصوص در اتصالات پیچیده، بسیار مهم است. جوشکاری باید از نقاطی شروع شود که باعث ایجاد تنشهای حرارتی کمتر و تغییر شکل کمتر قطعات شود. همچنین، باید از ایجاد قفل حرارتی جلوگیری شود. قفل حرارتی زمانی رخ میدهد که چندین پاس جوش در یک نقطه متمرکز شوند و باعث ایجاد تنشهای حرارتی زیاد و ترک خوردگی شوند.
5.کنترل حرارت ورودی
حرارت ورودی به فلز پایه، یکی از عوامل مهم در ایجاد عیوب جوش است. حرارت ورودی بالا باعث ایجاد منطقه متأثر از حرارت بزرگتر و افزایش احتمال ایجاد ترک خوردگی میشود. برای کنترل حرارت ورودی، میتوان از روشهایی مانند کاهش آمپر، افزایش سرعت جوشکاری و استفاده از الکترودهای کم هیدروژن استفاده کرد.
6.بازرسی جوش
بازرسی جوش، یکی از مراحل پایانی فرآیند جوشکاری است. بازرسی جوش به منظور اطمینان از کیفیت و مطابقت جوش با استانداردهای تعیین شده انجام میشود. روشهای مختلفی برای بازرسی جوش وجود دارد که از جمله آنها میتوان به بازرسی چشمی، رادیوگرافی، التراسونیک و تست نفوذ مایع اشاره کرد.
7.رعایت نکات ایمنی
جوشکاری یک فرآیند پرخطر است و رعایت نکات ایمنی در هنگام انجام این کار بسیار مهم است. استفاده از تجهیزات ایمنی مانند ماسک جوشکاری، دستکش، لباس کار نسوز، کفش ایمنی و کلاه ایمنی الزامی است. همچنین، باید از محیط کار در برابر جرقه و پاشش مذاب محافظت شود.
8.آموزش و مهارت جوشکار
جوشکاری یک مهارت تخصصی است و نیازمند آموزش و تجربه کافی است. جوشکار باید با انواع روشهای جوشکاری، انواع فلزات، خواص مواد و عیوب جوش آشنا باشد. همچنین، جوشکار باید توانایی تشخیص و رفع عیوب جوش را داشته باشد.
انواع روشهای جوشکاری ساختمان های فلزی
رایجترین روشهای جوشکاری در ساختمانهای فلزی عبارتند از:
جوشکاری قوس الکتریکی با الکترود مصرفی (SMAW)
جوشکاری قوس الکتریکی با گاز محافظ (MIG/MAG)
جوشکاری قوس الکتریکی با الکترود تنگستن (TIG)
جوشکاری مقاومتی
هر یک از این روشها، مزایا و معایب خاص خود را داشته و برای کاربردهای مختلف مناسب هستند. انتخاب روش جوشکاری مناسب، به عوامل مختلفی مانند جنس فلز، ضخامت ورق، نوع اتصال و شرایط محیطی بستگی دارد.
عیوب جوش و جوشکاری و علل ایجاد آنها
عیوب جوش، نواقصی هستند که در حین فرآیند جوشکاری ایجاد شده و میتوانند بر استحکام و دوام اتصال تأثیر بگذارند. برخی از مهمترین عیوب جوش عبارتند از:
- تخلخل: حفرههای کوچکی که در فلز جوش ایجاد میشوند و به دلیل وجود گازهای محبوس شده در حوضچه مذاب ایجاد میشوند.
- ترک خوردگی: شکافهای کوچکی که در فلز جوش یا منطقه متأثر از حرارت ایجاد میشوند.
- نفوذ ناقص: عدم ذوب کامل فلز پایه و فلز جوش در محل اتصال.
- سرباره گرفتگی: باقی ماندن سرباره در فلز جوش که میتواند باعث کاهش استحکام اتصال شود.
- اعوجاج: تغییر شکل قطعات در اثر حرارت جوشکاری.
علل ایجاد عیوب جوش، متنوع بوده و میتوانند شامل عوامل انسانی، عوامل تجهیزاتی و عوامل متالورژیکی باشند.
استانداردهای جوشکاری ساختمان های فلزی
برای اطمینان از کیفیت و ایمنی جوشکاری ساختمانهای فلزی، استانداردهای مختلفی تدوین شده است. این استانداردها، مشخصات فنی جوش، روشهای بازرسی و آزمونهای غیر مخرب را تعیین میکنند. برخی از مهمترین استانداردهای جوشکاری عبارتند از:
- استاندارد AWS (American Welding Society): این استاندارد، جامعترین استاندارد در زمینه جوشکاری است و شامل اطلاعاتی در مورد انواع روشهای جوشکاری، مواد مصرفی، بازرسی و آزمونهای غیر مخرب است.
- استاندارد ISO (International Organization for Standardization): این استاندارد، استاندارد بینالمللی است که در بسیاری از کشورها مورد استفاده قرار میگیرد.
همچنین آشنا شوید با: بهترین نوع لوله کشی ساختمان
نتیجهگیری
در این مطلب نکاتی در مورد جوشکاری ساختمان های فلزی بررسی شد. جوشکاری ساختمانهای فلزی، فرآیندی پیچیده و حساس است که نیازمند رعایت دقیق نکات فنی و ایمنی است. با رعایت مواردی که در این مقاله به آنها اشاره شد، میتوان از کیفیت و استحکام اتصالات جوشکاری اطمینان حاصل کرد و از بروز مشکلات و خسارات احتمالی جلوگیری کرد.